ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲ ਰਹੀ ਵਪਾਰ ਜੰਗ ਹੁਣ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਦਾ ਆਰਥਿਕ ਅਸਰ ਸਿੱਧਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੇ ਕਈ ਸਮਰਥਕ ਹਾਲੇ ਵੀ ਕੈਨੇਡਾ ਨਾਲ ਵਪਾਰਕ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਮੰਨ ਰਹੇ। ਡੈਲਸ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੱਧਕਾਲੀ ਚੋਣ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੌਰਾਨ ਕੈਨੇਡਾ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਜੰਗ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਮੁੱਦਾ ਨਹੀਂ ਬਣੀ।
ਟੈਕਸਸ ਦੀ ਇੱਕ ਧਾਤੂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਲਾਂਸ ਥਰੇਲਕਿਲ ਮੁਤਾਬਕ ਮਾਰਚ 2025 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਮਾਨ ’ਤੇ ਟੈਕਸ ਲਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਖਰੀਦੇ ਜਾਂਦੇ ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਦੀ ਕੀਮਤ 84 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵਧ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ 2026 ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਸ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ 40 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਥਰੇਲਕਿਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਟਰੰਪ ਨੂੰ ਵੋਟ ਦੇਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਬਦਲੇਗਾ। ਉਸ ਮੁਤਾਬਕ ਵਪਾਰਕ ਸਮਝੌਤਾ ਨਾ ਹੋ ਸਕਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਟਰੰਪ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੈ, ਪਰ ਛੋਟੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਲਈ ਘੱਟ ਟੈਕਸਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋਰ ਨੀਤੀਆਂ ਕਾਰਨ ਉਹ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਹੈ।
ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਟਰੰਪ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਲਗਭਗ 28 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੇ ਸਮਾਨ ’ਤੇ 50 ਫ਼ੀਸਦੀ ਟੈਕਸ ਲਾਇਆ। ਇਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਓਨਟਾਰੀਓ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਡੱਗ ਫੋਰਡ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ’ਤੇ ਜਵਾਬੀ ਟੈਕਸ ਲਾਵੇ ਜਿੱਥੇ ਨਵੰਬਰ ਦੀਆਂ ਮੱਧਕਾਲੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਆਸੀ ਮੁਕਾਬਲਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸਸ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।
ਕੈਨੇਡਾ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 28 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸਮਾਨ ’ਤੇ ਜਵਾਬੀ ਟੈਕਸ ਲਾ ਦਿੱਤੇ। ਇਹ ਟੈਕਸ 8 ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਏ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਰ ਸਟੀਲ, ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ, ਘਰੇਲੂ ਸਾਮਾਨ, ਖੇਤੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ, ਪਲਾਸਟਿਕ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਸਮਾਨ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ’ਤੇ ਪਈ।
ਪਰ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਸ ਆਰਥਿਕ ਦਬਾਅ ਦਾ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ’ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ?
ਟੈਕਸਸ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧ
ਟੈਕਸਸ ਦੀ ਅਰਥ-ਵਿਵਸਥਾ ਕੈਨੇਡਾ ਨਾਲ ਕਾਫ਼ੀ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। 2025 ਵਿੱਚ ਟੈਕਸਸ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚਕਾਰ ਲਗਭਗ 69 ਅਰਬ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦਾ ਵਸਤੂ ਵਪਾਰ ਹੋਇਆ। ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀਆਂ 830 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੰਪਨੀਆਂ ਟੈਕਸਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਟੈਕਸਸ ਤੋਂ ਕੈਨੇਡਾ ਵੱਲ ਪਲਾਸਟਿਕ, ਕੰਪਿਊਟਰ, ਟਰੱਕ ਅਤੇ ਜਹਾਜ਼ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਤੋਂ ਕਾਰਾਂ, ਇੰਜਣ, ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਅਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁਰਜ਼ੇ ਅਮਰੀਕਾ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਵੀ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਟੈਕਸਸ ਦੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਨਾਲ ਵਪਾਰਕ ਰਿਸ਼ਤੇ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਅਮਰੀਕਾ-ਕੈਨੇਡਾ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਮਾਹਿਰ ਲੌਰਾ ਡਾਅਸਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਟੈਕਸਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਪਾਰਕ ਭਾਈਵਾਲ ਹੈ, ਪਰ ਆਮ ਟੈਕਸਸ ਵਾਸੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਣ ’ਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਮੋਢੇ ਝਟਕ ਦੇਵੇ।
ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ’ਤੇ ਵਧਦਾ ਬੋਝ
ਵਪਾਰ ਜੰਗ ਦਾ ਅਸਰ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ’ਤੇ ਜ਼ਰੂਰ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਥਰੇਲਕਿਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਵਾਬੀ ਟੈਕਸ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗਾਹਕਾਂ ਲਈ ਹਰ ਕੰਮ ਦੀ ਕੀਮਤ ਮੁੜ ਤੈਅ ਕਰਨੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਤਿਹਾਈ ਕਾਰੋਬਾਰ ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪੜਾਵਾਂ ’ਤੇ ਟੈਕਸ ਲੱਗਣ ਕਾਰਨ ਖ਼ਰਚਾ ਹੋਰ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਹ ਟਰੰਪ ਦੀ ਵਪਾਰ ਨੀਤੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹੈ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ’ਤੇ ਪੈ ਰਹੇ ਮਾੜੇ ਅਸਰ ਨੂੰ ਵੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।
ਬੰਬਾਰਡੀਅਰ ਮਾਮਲਾ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ
ਵਪਾਰ ਜੰਗ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਹਿਮ ਪੱਖ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਜਹਾਜ਼ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਬੰਬਾਰਡੀਅਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਬੰਬਾਰਡੀਅਰ ਆਪਣਾ ਉਤਪਾਦਨ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲਿਆਉਂਦੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵਿਕਰੀ ਰੋਕੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਪਰ ਬੰਬਾਰਡੀਅਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਕਈ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਡੈਲਸ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 30 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਰੈੱਡ ਓਕ ਵਿੱਚ ਬੰਬਾਰਡੀਅਰ ਦੀ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ 440 ਟੈਕਸਸ ਵਾਸੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਥਾਨਕ ਮੇਅਰ ਮਾਰਕ ਸਟੈਨਫਿਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਫੈਕਟਰੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਟਰੰਪ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੀ ਉਹ ਕਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਬੰਬਾਰਡੀਅਰ ਦੀ ਇਹ ਫੈਕਟਰੀ ਵੀ ਇਸੇ ਨੀਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਮਿਸਾਲ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਅਜਿਹੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨਹੀਂ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਥਾਨਕ ਕਾਮਿਆਂ ਦੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ।
ਕੀ ਵਪਾਰ ਜੰਗ ਵੋਟ ਸਮੀਕਰਨ ਵੀ ਬਦਲੇਗੀ?
ਇਹ ਇਸ ਵੇਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਹੈ।
ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਇਪਸੋਸ ਸਰਵੇਖਣ ਮੁਤਾਬਕ 57 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅਮਰੀਕੀ ਕੈਨੇਡਾ ’ਤੇ ਹੋਰ ਟੈਕਸ ਲਾਉਣ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਨ, ਜਦਕਿ ਸਿਰਫ਼ 20 ਫ਼ੀਸਦੀ ਇਸ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਸਨ। 68 ਫ਼ੀਸਦੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਕੈਨੇਡਾ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਹੋਰ ਤਾਜ਼ਾ ਰਾਇਟਰਜ਼/ਇਪਸੋਸ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਟਰੰਪ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਰ 35 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੂਜੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਟੈਕਸਸ ਵਰਗੇ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਜੰਗ ਹਾਲੇ ਵੱਡਾ ਚੋਣ ਮੁੱਦਾ ਨਹੀਂ ਬਣੀ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਟਰੰਪ ਸਮਰਥਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ, ਕਾਰਾਂ ਜਾਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ‘ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੋ ਰਹੇ ਅਨਿਆਂ’ ਦੇ ਸਵਾਲ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਕੈਨੇਡਾ ਵੱਲੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਸਮਾਨ ’ਤੇ ਲਾਏ ਜਵਾਬੀ ਟੈਕਸਾਂ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਤਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਨੁਕਸਾਨ ਤੁਰੰਤ ਰਾਜਨੀਤਕ ਵੋਟਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਹਾਲੇ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ।
ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਮੱਧਕਾਲੀ ਚੋਣਾਂ 3 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਣੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਪਾਰ ਜੰਗ, ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਵੋਟਰਾਂ ਲਈ ਕਿੰਨੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋਵੇਗਾ।
